ค่าฝุ่น PM2.5 กับ AQI อ่านอย่างไร?

ช่วงที่ฝุ่นละอองขนาดเล็กสูง ตัวเลขที่เห็นตามแอปและป้ายต่าง ๆ ไม่ได้หมายถึงสิ่งเดียวกันทั้งหมด อ่านให้ถูกก่อนจะตัดสินใจอะไร

PM2.5 กับ AQI ต่างกันอย่างไร?

PM2.5 คือความเข้มข้นของฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน รายงานเป็นไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร

AQI หรือดัชนีคุณภาพอากาศ เป็นตัวเลขดัชนีที่แปลงมาจากค่าสารมลพิษแต่ละชนิด แล้วรายงานค่าที่สูงที่สุดในกลุ่มนั้น ดัชนีย่อยแต่ละตัวคำนวณจากค่าเฉลี่ยในช่วงเวลาที่กำหนดไว้ สำหรับ PM2.5 ในดัชนีของไทยคือค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง ค่า AQI จึงไม่ใช่ความเข้มข้นของฝุ่นโดยตรง และไม่ใช่ค่าในขณะนั้น

กรมควบคุมมลพิษเผยแพร่ทั้งค่า AQI และค่าความเข้มข้นของ PM2.5 โดยระบุช่วงเวลาที่ใช้เฉลี่ยกำกับไว้ด้วย

ทำไมค่าเฉลี่ยคนละช่วงเวลาจึงสำคัญ?

ค่าเฉลี่ย 1 ชั่วโมงสะท้อนสถานการณ์ตรงหน้า ส่วนค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมงสะท้อนภาพรวมของทั้งวัน

ถ้าดูค่า 24 ชั่วโมงแล้วเห็นว่าไม่สูง แต่ช่วงเช้าค่าจริงพุ่งขึ้น การวางแผนออกกำลังกายตอนเช้าจากตัวเลขเฉลี่ยทั้งวันจึงคลาดเคลื่อนได้

ควรดูค่าของพื้นที่ไหน?

ค่าต่างกันได้มากระหว่างเขต และระหว่างริมถนนกับในซอย สถานีตรวจวัดที่ใกล้ที่สุดกับที่อยู่จริงให้ภาพที่ตรงกว่าค่าเฉลี่ยของทั้งจังหวัด

ถ้าที่ทำงานกับที่บ้านอยู่คนละเขต ควรดูทั้งสองจุด

หน้ากากเลือกอย่างไร?

หน้ากากแต่ละชนิดกรองอนุภาคได้ไม่เท่ากัน ควรดูรายละเอียดของผลิตภัณฑ์ว่าออกแบบมาเพื่อกรองอนุภาคขนาดเล็กหรือไม่

สิ่งที่สำคัญไม่แพ้ชนิดคือความแนบกับใบหน้า ช่องว่างรอบขอบทำให้อากาศเลี่ยงแผ่นกรองเข้ามาได้

ในอาคารทำอะไรได้บ้าง?

ปิดหน้าต่างในช่วงที่ค่าภายนอกสูง และเปิดระบายอากาศเมื่อค่าลดลง

เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรองอนุภาคทำงานได้ดีกว่าในห้องที่ปิด ควรดูขนาดห้องที่เครื่องรองรับ และเปลี่ยนแผ่นกรองตามรอบที่ผู้ผลิตกำหนด

ลดแหล่งฝุ่นในอาคารเอง เช่น การจุดธูปหรือเทียน และควันจากการทำอาหารโดยไม่เปิดเครื่องดูดควัน

กลับถึงบ้านแล้วทำอะไร?

เปลี่ยนเสื้อผ้า ล้างมือและล้างหน้า และไม่นำเสื้อผ้าที่ใส่ออกไปข้างนอกขึ้นไปบนเตียง เป็นสิ่งที่ทำได้ทันทีโดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์

เมื่อไรควรปรึกษาแพทย์?

หากรู้สึกว่ามีอาการที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวันในช่วงนี้ ควรปรึกษาแพทย์ บทความนี้ไม่สามารถใช้แทนการตรวจได้